ابن قتيبة الدينوري ( مترجم : ناصر طباطبايى )
151
الإمامة والسياسة ( امامت وسياست ، تاريخ خلفاء ) ( فارسى ) ( چاپ ققنوس )
از روى ناچارى به كتاب خدا دعوت مىكنند ، ما نيز به آنان پاسخ مىدهيم . به خدا سوگند ، زنده با زنده برابر نيست ، همين طور كشته با كشته ، معاويه نيز همچون على نيست . اين كارى است كه باز داشتن از آن نفعى ندارد و بخشش آن نيز زيانى ندارد ، بينايى كه با آن مىجنگيديم از ميان رفته است و شك ، يقين ما را كه با آن به تأويل مىپرداختيم دور ساخته است ، حيايى نيز كه با آن سكوت مىكرديم از ميان رفته است . به همين مقدار بسنده كنيد و در اين آسايش و آسودگى مسكن گزينيد . اگر شما بگوييد ، بر آنچه ديروز مىجنگيديم ، امروز نيز مىجنگيم ، هيهات ، هيهات ، چنين نيست . به خدا سوگند قياس ديروز از ميان رفته است و فردا آمده است . على از سخنان وى تعجب كرد ، انصار به سخنان عثمان بن حنيف تفاخر كردند ، هيچ كس به خوبى وى سخن نگفت . سخنان عدى بن حاتم عدى بن حاتم گفت : مردم ، اگر كسى بجز على ما را به جنگ با اهل قبله فرا مىخواند او را پاسخ نمىداديم . على در هيچ كارى وارد نشده مگر اين كه از طرف پروردگارش داراى حجت و برهان است . او از عثمان به خاطر شبههاى كه داشت درگذشت ، و با اهل جمل به خاطر اين كه بيعتشان را شكستند نبرد كرد . با اهل شام نيز به علت طغيان آنان جنگيد . در كار خودتان و على بنگريد ، اگر او را بر خود برتر ديديد ، پس شما همچون او نيستيد . كار خودتان را به على بسپاريد . به خدا سوگند ، على آگاهترين مردم به كتاب و سنت رسول خدا ( ص ) است . او در اسلام برادر رسول خدا ( ص ) و رهبر و پيشواى مسلمانان است . اگر زهد و عبادت را در نظر گيريم ، وى زاهدترين و عابدترين مردم است . اگر رضا و خشنودى را در نظر گيريم ، مهاجران و انصار در شورايى كه عمر تشكيل داد از على خشنود بودند . چه كسى برتر از اين است كه جز او شما را به سوى هدايت فرا خواند و چه نقصى بدتر از اين كه كسى او را به سوى گمراهى فرا خواند . به خدا سوگند ، اگر همهء شما بر كارى گرد آييد على به واسطهء كتاب خدا با همهء شما خواهد جنگيد . پس از سخنان عدى بن حاتم ، هر كس كه على را رها كرده بود ، به سوى وى بازگشت . سخنان عبد الله بن حجل عبد الله بن حجل چنين گفت : يا امير المؤمنين در روز جمل ما را به كارهاى گوناگونى فرمان